اختلال استرس پس از سانحه
-
-
1400/02/15
-
1 دقیقه
اختلال استرس پس از سانحه وضعيتي است که پس مواجه شدن با یک رویداد دردناک و اضطراب آور بروز میکند. در این اختلال خاطرات مزاحم مربوط به سانحه و تمایل شدید فرد به دوری از موقعیت های یادآور آن سبب بروز مشکلاتی در زندگی فردی میشود.
این اختلال میتواند در برابر رویدادهایی مانند آزار و اذیت فیزیکی و جنسی، بلایای طبیعی، جنگ، قتل، دعواهای شدید، تصادف و غیره به وجود بیاید. تجربه کردن مستقیم این رویدادها، مشاهده آن ها، یا آگاه شدن از اتفاق افتادن آن ها برای یک دوست یا عضو خانواده میتواند منجر به اختلال استرس پس از سانحه شوند، اما مواجهه از طریق رسانه های الکترونیکی، فیلم ها، یا عکس ها در تشخیص این اختلال محسوب نمیشوند.
تخمین زده میشود حدود 80 درصد جمعیت ایالات متحده آمریکا حداقل یک بار با رویدادهای اضطراب آور روبه رو شده باشند. با این حال، کمتر از 10 درصد قربانیان سانحه به این اختلال دچار میشوند. در میان کودکان پیش دبستانی 4 تا 5 ساله نرخ ابتلا 1.3 درصد برآورد شده است. کودکانی که به شكل مداوم در معرض رویدادهای استرس زا قرار میگیرند (مانند قربانیان کودک آزاری) یا با رویدادهایی مواجه میشوند که تمام جامعه اطراف آنها را مختل میکند (مانند جنگ) در معرض خطر بیشتری برای ابتلا قرار دارند.
عوامل موثر در ابتلا به اختلال استرس پس از سانحه را میتوان در سه دسته طبقه بندی کرد: آمادگی های زیستی، عوامل روانی و حمایت اجتماعی. آمادگی های زیستی ای چون بهره هوشی (IQ)، پیشزمینه های ژنتیکی برای اختلالات اضطرابی و افسردگی، و برخی تغییرات هورمونی میتوانند در خطر ابتلا به این اختلال موثر باشند. حمایت های اجتماعی و واکنش هایی که خانواده و نزدیکان به سوانح نشان میدهند میتواند نقشی کلیدی در بروز يا عدم بروز این اختلال داشته باشد.
کودکی که مبتلا به اين اختلال باشد ممکن است نشانه های زیر را از خود نشان دهد:
- تجربه دوباره رویداد از طریق افکار، خاطرات یا احساسات مزاحم. در کودکان بسیار جوان ممکن است عناصری از سانحه حین بازی مشاهده شوند یا رفتارهایی غیرمتناسب با سن کودک نمایان شوند (مثلا رفتارهای جنسی).
- اجتناب. کودک سعی میکند با تلاش فیزیکی از موقعیت ها یا افرادی که او را به یاد سانحه می اندازند دوری کند.
- تغییرات منفی در شناخت و خلق. کودک ممکن است احساس شرم، ترس و گناه داشته باشد، علاقه به بازی کردن را از دست بدهد، گوشه نشین شود یا نتواند احساسات مثبت را مانند گذشته تجربه کند.
درمان اختلال استرس پس از سانحه عموما از طریق مداخله های روانشناختی انجام میشود. مداخلاتی مانند درمان شناختی رفتاری (CBT) یا راهکارهای مبتنی بر تنظیم خلق مانند TARGET میتوانند در درمان این اختلال موثر باشند. مداخله در شرایط بحرانی (Crisis Intervention) نیز میتواند تاثیرات مثبتی داشته باشد. داروهایی نیز برای کاهش اثرات سو این اختلال بر زندگی روزمره بیماران وجود دارند.
منبع:
Sadock, B. J., Sadock, V. A., & Md, R. P. (2014). Kaplan and Sadock’s Synopsis of Psychiatry: Behavioral Sciences/Clinical Psychiatry (Eleventh ed.). LWW.


