واکسن اوریون، سرخک، سرخجه (MMR)

زمان مطالعه: 2 دقیقه

توصیه می‌شود دُز اول این واکسن در حدود ۱۳ ماهگی و دُز دوم در ۳ سال و ۴ ماهگی زده شود. گرچه می‌توان آن را زودتر هم زد. از زمان معرفی این واکسن در ۱۹۸۸ در انگلستان تقریبا بیماری‌های زیر در کودکان از بین رفته است:

سرخک: توسط یک ویروس بسیار عفونی ایجاد می‌شود که ناخوشی زیاد و تب بالا و بثورات (راش) ایجاد می‌کند. کودکان اغلب باید ۵ روز در تخت‌خواب بمانند و ۱۰ روز به مدرسه نروند. مدت بیماری در بزرگسالان طولانی‌تر است. حدود یک پانزدهم کودکان تحت تأثیر عوارضی چون عفونت قفسۀ سینه، تشنج، انسفالیت (تورم مغز) و آسیب مغزی قرار خواهند گرفت. در موارد شدید سرخک می‌تواند کشنده باشد. سرخک از مسری‌ترین بیماری‌های شناخته‌شده است. یک سرفه یا عطسه می‌تواند ویروس را به سطح وسیعی منتشر کند؛ بنابراین احتمالا ابتلای کودکان به این بیماری در صورت واکسینه نشدن زیاد است.

اوریون: ویروس این بیماری می‌تواند باعث بروز علائمی چون تب، سردرد و ورم دردناک غده‌ها (که ایجاد بزاق در قسمتی از صورت و زیر فک می‌کند) شود. این ویروس می‌تواند ناشنوایی دائم، مننژیت ویروسی (تورم مخاط مغز) و انسفالیت ایجاد کند. به ندرت ممکن است موجب ورم دردناک بیضه‌ها در پسران و تخمدان‌ها در دختران شود. ۷ تا ۱۰ روز طول می‌کشد و شیوۀ سرایتش مانند سرخک است.

سرخجه: سرخجه یا سرخک آلمانی توسط ویروسی ایجاد می‌شود که باعث پیدایش دانه‌های جوش‌مانند موقتی و تورم غده‌ها می‌شود. در کودکان معمولاً خفیف است و جای نگرانی ندارد، اما در جنین می‌تواند بسیار خطرناک بوده و باعث آسیب به بینایی، شنوایی، قلب و مغز شود. عفونت سرخجه در۳ ماهه‌ی نخست بارداری به ۹ نفر از ۱۰ نوزاد متولد نشده آسیب وارد می‌کند. به این وضعیت سندرم سرخجۀ مادرزادی (CRS) می‌گویند.

سه ویروس متفاوت در واکسن در زمان‌های متفاوتی عمل می‌کنند. دُز اول آن ممکن است عوارض جانبی زیر را در پی داشته باشد:

یک دهم کودکان ممکن است ۶ تا ۱۰ روز پس از ایمن‌سازی، به عنوان بخشی از واکسن سرخک دچار تب شوند. همچنین برخی دانه‌هایی شبیه به سرخک می‌زنند و تغذیه‌شان را از دست می‌دهند.

چندین سال قبل، تعدادی گزارش، وجود ارتباطی احتمالی بین MMR و اتیسم را نشان دادند؛ بنابراین برخی والدین تصمیم گرفتند این واکسن را به تأخیر انداخته یا اصلاٌ نزنند، ‌که این باعث شیوع سرخک شد. هیچ مدرک علمی دال بر چنین ارتباطی بین این واکسن و اتیسم وجود ندارد‌.

این واکسن همچنین برای کودکان مبتلا به آلرژی شدید به تخم مرغ (یک واکنش آنافیلاکتیک) نیز بی‌خطر است.

ممکن است کودکان حدود ۳ هفته بعد از ایمن‌سازی به عنوان بخشی از واکسن اوریون علائمی شبیه به علائم  اوریون (تب و تورم غدد) نشان دهند که نادر است.

همچنین به ندرت ممکن است ۳ هفته بعد از واکسن زدن، کودکان جوش‌های کوچک کبودی‌مانندی بزنند که معمولاً به علت بخشی از واکسن سرخجه و سرخک ایجاد می‌شود. در صورت مشاهدۀ چنین لکه‌هایی به پزشک مراجعه کنید.

کمتر از ۱ نفر در یک میلیون نفر کودک بعد از واکسن دچار انسفالیت (بزرگی مغز) می‌شوند. البته شواهدی که نشان‌دهندۀ این باشد که واکسن علت این عارضه است اندکند. به هر روی اگر کودکی سرخک بگیرد، احتمال ابتلایش به انسفالیت بسیار بیشتر است (بین ۱ در ۲۰۰ و ۱ در ۵۰۰۰ نفر).

عوارض جانبی بعد از دُز دوم کمتر رایج و اغلب خفیفند.

منبع:

موسسه NHS بریتانیا